1) Zezwolenia dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą w zakresie produkcji i obrotu bronią
Regulacje federalne dotyczą handlu "międzystanowego i zagranicznego", czyli transakcji obejmujących jakieś miejsce w
jednym stanie oraz miejsca położone poza tym stanem.
Importem, produkcją, dostarczaniem, sprzedażą broni i amunicji oraz transportem i spedycją w tym zakresie, mogą
zajmować się tylko osoby fizyczne, prawne i jednostki organizacyjne, które uzyskały wymagane zezwolenie.
Warunkiem uzyskania zezwolenia jest złożenie odpowiedniego wniosku do Ministra Skarbu. Wniosek powinien zawierać
elementy umożliwiające weryfikację dopuszczalności uzyskania zezwolenia. Wnioskodawca wnosi opłatę, której wysokość
jest uzależniona od liczby miejsc w jakich prowadzona będzie działalność, rodzaju prowadzonej działalności (import,
produkcja) oraz rodzaju broni.
Jeśli wniosek został właściwie wypełniony i uiszczono należną opłatę, minister, w ciągu 45 dni, wydaje zezwolenie.
Zezwolenie uprawnia do przewożenia, spedycji, otrzymywania broni i amunicji wymienionej w treści zezwolenia, w
handlu międzystanowym i zagranicznym, na czas ważności zezwolenia.
O odmowie wydania zezwolenia (a także o decyzji cofnięcia uprzednio wydanego zezwolenia) minister zawiadamia
wnioskodawcę na piśmie podając szczegółowo podstawy odmowy. Na żądanie wnioskodawcy minister ma obowiązek
rozważenia swojej decyzji po wysłuchaniu zainteresowanego. W przypadku odmowy zmiany decyzji, wnioskodawca ma
prawo, w ciągu 60 dni od daty zawiadomienia o odmowie, odwołać się do sądu.
Jeśli sąd stwierdza, iż nie ma podstaw do odmowy wydania albo cofnięcia zezwolenia - nakaże ministrowi działanie
zgodne z wydanym orzeczeniem.
Zezwolenie musi uzyskać także osoba, która zajmuje się kolekcjonowaniem broni.
2) Obowiązek prowadzenia ewidencji działalności objętej zezwoleniem
Minister Skarbu może wydawać regulacje zobowiązujące osoby, które uzyskały zezwolenie na: import, produkcję,
dostarczanie broni czy amunicji - do prowadzenia ścisłej ewidencji dotyczącej działalności objętej zezwoleniem, związanej
z miejscem prowadzonej działalności (zakładem, przedsiębiorstwem).
Kolekcjoner jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji dotyczącej uzyskiwania, sprzedaży albo innego rozporządzenia
kolekcjonowaną bronią.
Minister ma prawo żądania wglądu do prowadzonej ewidencji tylko w ściśle określonych przez ustawę przypadkach.
Na osobie posiadającej zezwolenie ciąży obowiązek sporządzenia stosownego raportu, jeśli w ciągu kolejnych pięciu dni
dokonane zostaną transakcje, których przedmiotem jest dostarczenie tej samej osobie (indywidualnemu nabywcy) łącznie
dwóch albo więcej egzemplarzy broni ręcznej. Raport powinien być dostarczony do urzędu (określonego rozporządzeniem
ministra), w dniu dokonania transakcji.
Importer i producent broni mają obowiązek zamieszczać na importowanej (produkowanej) broni oznaczenia
identyfikacyjne. Oznaczenia identyfikacyjne podmiotu prowadzącego działalność są określone w zezwoleniu.
Prawo federalne reguluje ponadto kwestie podatkowe związane z handlem międzystanowym i
zagranicznym.
3) Regulacje dotyczące przewożenia (transportu) broni
a) zasady ogólne
Prawo federalne nie ogranicza prawa obywateli do przewożenia broni przy przekraczaniu granicy stanu; nie wydaje się
więc także żadnego federalnego zezwolenia na przewożenie broni. Wiele stanów, także jednostek terytorialnych, ma swoje
własne prawa regulujące warunki przewożenia broni. Prawa stanowe i lokalne nie mogą jednak zakazywać przekraczania
granicy stanu osobom posiadającym broń. Niezależnie też od praw obowiązujących w poszczególnych stanach każda osoba
ma prawo do przewożenia broni, jeśli w miejscu początkowym i docelowym osoba ta może, zgodnie z obowiązującym na
danym terytorium prawem, posiadać i przewozić broń. Broń powinna być rozładowana i umieszczona w zamknięciu.
Osoba posiadająca broń przy sobie (lub gdy broń pozostaje w miejscu łatwo dostępnym) musi przestrzegać przepisów
stanowych obowiązujących w stanach przez które przejeżdża. W większości stanów broń osobista może być przewożona
legalnie, jeśli nie jest załadowana i zostanie umieszczona w zamkniętym bagażu oraz w bagażniku.
Policja nie może, bez nakazu rewizji lub bez zgody osoby, której czynność dotyczy, otworzyć i dokonać przeszukania
zamkniętego bagażu jeśli nie ma uzasadnionego podejrzenia, iż w bagażu znajduje się dowód przestępstwa.
b) transport lotniczy
Prawo federalne zakazuje przewożenia broni na pokładzie samolotu. Broń rozładowana i niedostępna dla pasażera podczas
jego przebywania na pokładzie samolotu może być przewożona jeśli:
- przed wejściem na pokład pasażer poinformował o tym, że broń znajduje się w jego bagażu,
- bagaż w którym znajduje się broń jest zamknięty, a klucz posiada wyłącznie pasażer zgłaszający bagaż do kontroli,
- bagaż jest przewożony w miejscu niedostępnym dla pasażerów (miejscem tym nie może być pomieszczenie przeznaczone
dla załogi).
c) parki narodowe
Generalnie - biorąc także pod uwagę różnice pomiędzy prawami stanowymi - na terenie parków narodowych obowiązuje
zakaz noszenia (przewożenia) broni. Osoba, która chce przewieźć broń obowiązana jest zgłosić to strażnikowi przy
przekraczaniu granicy parku narodowego. Broń musi być rozładowana, umieszczona w zamkniętym bagażu, w miejscu
najmniej widocznym i, w miarę możliwości, rozmontowana. Osoba, która postępuje niezgodnie z przepisami
obowiązującymi na terenie parku może być aresztowana.
4) Zakazy odnoszące się do nabywców indywidualnych
Prawo federalne formułuje kilka istotnych zakazów związanych z posiadaniem i noszeniem broni. Prawo zakazuje:
1. sprzedaży broni osobom, które nie ukończyły 18 lat (jeśli chodzi o śrutówkę i karabin oraz przeznaczoną do tej broni
amunicję) i lat 21 (jeśli chodzi o inne rodzaje broni, w szczególności dotyczy to broni ręcznej);
2. sprzedaży broni, jeśli sprzedaż albo posiadanie broni przez daną osobę byłyby naruszeniem prawa powszechnego
obowiązującego w stanie, w którym dokonywana jest transakcja;
3. sprzedaży lub dostarczania broni osobom, które nie mają miejsca zamieszkania albo siedziby przedsiębiorstwa, z którym
związana jest transakcja, w stanie w którym działalność prowadzi osoba sprzedająca lub dostarczająca broń. Zakaz nie
dotyczy transakcji dokonywanej zgodnie z prawem obydwu stanów (stanu miejsca zamieszkania czy siedziby zarówno
jednej, jak i drugiej strony transakcji).
4. przewożenia albo posiadania broni maszynowej, chyba że chodzi o uprawnione do tego departamenty i agencje rządowe
(federalne i stanowe).
5. sprzedaży broni osobom:
- oskarżonym albo skazanym za popełnienie przestępstwa zagrożonego karą pozbawienia wolności powyżej 1 roku,
- uchylającym się od wymiaru sprawiedliwości,
- uzależnionym od narkotyków,
- o ograniczonej zdolności rozeznania i kierowania swym postępowaniem,
- poddanym leczeniu w zakładzie psychiatrycznym,
- przebywającym nielegalnie na terenie USA,
- pozbawionym dyscyplinarnie funkcji wojskowych,
- które zrzekły się obywatelstwa.
Prawo federalne zakazuje produkcji, importu, sprzedaży, spedycji, dostarczania, posiadania, przewożenia, otrzymywania
broni, która po usunięciu rękojeści, łożyska, magazynku nie jest wykrywalna przez urządzenia służące do wykrywania
metalu, albo gdy jeden z głównych elementów, poddany prześwietleniu promieniami rentgena nie wytwarza obrazu
oddającego kształt badanego elementu. Zakazy te nie dotyczą broni objętej certyfikatem Ministra Obrony, Dyrektora
Centralnej Agencji Wywiadowczej, Administratora Federalnej Administracji Lotniczej oraz broni produkowanej
wyłącznie celem sprzedaży agencjom wojskowym i wywiadowczym Stanów Zjednoczonych. Zakazy nie obejmują także
broni wyprodukowanej, importowanej i posiadanej przed wprowadzeniem zakazu, tj. przed 1988 r.
5) Przepisy dotyczące obiektów (budynków) państwowych i sądów
Posiadanie broni na terenie obiektów państwowych (federalnych) jest zabronione. Przez obiekty te rozumie się budynki lub
ich części będące własnością albo dzierżawione przez rząd federalny, gdzie regularnie przebywają pracownicy federalni
pełniąc funkcje służbowe. Zakaz dotyczy broni, urządzenia, przyrządu, materiału, substancji, której użycie powoduje albo
w oczywisty sposób może spowodować śmierć albo poważne uszkodzenie ciała. Zakaz nie dotyczy noża kieszonkowego o
ostrzu krótszym od 2,5 cala.
Jakiekolwiek próby wnoszenia broni na teren takich obiektów państwowych są karane grzywną. Świadome wnoszenie albo
posiadanie broni na terenie takich obiektów z zamiarem popełnienia przestępstwa jest zagrożone karą więzienia do lat
pięciu. Zakaz ten nie dotyczy zgodnego z prawem wykonywania obowiązków służbowych w zakresie nadzoru, ochrony
obiektu i wykrywania mogących wystąpić naruszeń prawa. Zakaz nie dotyczy również zgodnego z prawem posiadania
broni przez urzędników federalnych albo członków sił zbrojnych.
Informacja o zakazie powinna być zamieszczona przy każdym wejściu publicznym, w przeciwnym razie osoba postępująca
wbrew zakazowi nie może zostać ukarana.
Każdy sąd może ukarać osobę za obrazę sądu oraz wydawać regulacje i zarządzenia określające ograniczenia albo zakazy
posiadania broni: w budynku będącym siedzibą sądu, w miejscu przeprowadzania postępowania sądowego, na terenie
przynależącym do budynku sądowego.
6) Samopowtarzalna broń szturmowa oraz urządzenia zasilające w amunicję o dużej pojemności
We wrześniu 1994 wszedł w życie akt prawny (Public Safety and Recreational Firearms Use Protection Act) zakazujący
produkcji, przenoszenia własności i posiadania samopowtarzalnej broni szturmowej (semiautomatic assault
weapon). Broń, której dotyczą ograniczenia jest określona poprzez wyliczenie rodzajów broni zakwalifikowanych do
tej kategorii - przez wskazanie marek broni.
Tym samym aktem prawnym wprowadzony został zakaz przenoszenia własności oraz posiadania urządzeń zasilających w
amunicję dużej pojemności (large capacity feeding device). Przepis wymienia przykładowo urządzenia (dużej
pojemności) objęte regulacją - magazynek, taśma, bęben. Zakazy nie dotyczą broni oraz urządzenia zasilającego
posiadanego zgodnie z prawem obowiązującym przed datą przyjęcia tej ustawy oraz broni (urządzenia), której
dysponentem są uprawnione departamenty i agencje rządowe (federalne i stanowe).
7) "Prawo Brady'ego" (Brady Handgun Violence Prevention Act)
Jest to ustawa dotycząca broni ręcznej, uchwalona 30 listopada 1993 r. Ustawa obejmuje dwie grupy przepisów:
1) o charakterze epizodycznym, których okres obowiązywania zakreślony jest
datami: 28 luty 1994 r. - 30 listopad 1998 r.
2) przepisy, które wejdą w życie nie później niż od dnia 30 listopada 1998 r.
Ad. 1. Obowiązuje pięciodniowy (dotyczy dni pracy) obowiązek oczekiwania, zanim osoba posiadająca zezwolenie w
zakresie prowadzenia działalności związanej z handlem bronią może sprzedać, dostarczyć albo przenieść własność broni
na indywidualnego odbiorcę nie posiadającego zezwolenia.
Osoba posiadająca zezwolenie:
1) musi otrzymać od indywidualnego odbiorcy oświadczenie. W oświadczeniu należy zamieścić: nazwisko, adres, datę
urodzenia, aktualną fotografię nabywcy, opis dokumentu stwierdzającego tożsamość, oświadczenie że nabywca nie
popełnił przestępstwa, nie jest oskarżony o popełnienie przestępstwa, nie uchyla się od wymiaru sprawiedliwości, nie jest
uzależniony od substancji toksycznych, nie stwierdzono u niego upośledzenia umysłowego, nie skierowano go na leczenie
w zakładzie psychiatrycznym, nie jest obywatelem państwa obcego przebywającym nielegalnie na terytorium Stanów
Zjednoczonych, nie został dyscyplinarnie zwolniony ze służby wojskowej, nie zrzekł się obywatelstwa Stanów
Zjednoczonych. Oświadczenie powinno być opatrzone datą i zawierać stwierdzenie, że zainteresowany ma zamiar nabyć
broń od określonej osoby;
2) sprawdza tożsamość osoby składającej oświadczenie;
3) w ciągu jednego dnia od otrzymania oświadczenia powiadamia szefa policji określonego terytorium o miejscu
zamieszkania nabywcy i przesyła mu kopię oświadczenia.
Przeniesienie posiadania broni może nastąpić dopiero po pięciu dniach od daty powiadomienia szefa policji o treści
oświadczenia (chyba że w tym czasie osoba posiadająca zezwolenie otrzymała od szefa policji zawiadomienie, iż nabywca
nie jest uprawniony do otrzymania albo posiadania broni zgodnie z prawem federalnym, stanowym albo miejscowym),
albo gdy osoba posiadająca zezwolenie otrzyma od szefa policji zawiadomienie, że otrzymanie i posiadanie broni przez
zainteresowanego nie będzie stanowić naruszenia prawa. Szef policji ma obowiązek w ciągu pięciu dni dokonać czynności
pozwalających na stwierdzenie czy istnieją przesłanki uniemożliwiające zainteresowanemu nabycie broni.
Jeśli po dokonaniu transakcji osoba posiadająca zezwolenie otrzyma zawiadomienie od szefa policji, iż otrzymanie lub
posiadanie broni przez nabywcę stanowiłoby naruszenie prawa federalnego, stanowego albo miejscowego - jest
obowiązana udzielić szefowi policji wszelkich informacji o dokonanej transakcji, o miejscu prowadzenia swojej
działalności oraz o miejscu zamieszkania (pobytu) nabywcy.
Uzyskane podczas postępowania sprawdzającego informacje nie mogą być wykorzystane do celów innych niż określone w
ustawie.
Przepisy dotyczące postępowania sprawdzającego wywołały wiele kontrowersji. Sąd Najwyższy Stanów Zjednoczonych w
orzeczeniu wydanym 27 czerwca 1997 r. stwierdził, że Kongres - nakładając na szefa policji lokalnej obowiązek
przeprowadzenia postępowania sprawdzającego - przekroczył granice kompetencji do stanowienia prawa.
Ustawa zezwala na odstąpienie od wymogu pięciodniowego okresu oczekiwania w określonych sytuacjach:
1) nabywca przedkłada sprzedawcy wydane w ciągu ostatnich dziesięciu dni zaświadczenie szefa policji, właściwego ze
względu na miejsce zamieszkania nabywcy, stwierdzające, że nabycie broni jest uzasadnione zagrożeniem życia nabywcy
albo osoby z nim zamieszkującej;
2) nabywca ma zezwolenie stanowe na posiadanie broni, wydane w ciągu ostatnich pięciu lat, a prawo stanu zobowiązuje
(przed wydaniem zezwolenia) do sprawdzenia czy osoba, której wydaje się zezwolenie może posiadać broń zgodnie z
prawem.
Ad. 2 Przepisy zawarte w tej części Aktu będą obowiązywały po wprowadzeniu narodowego systemu sprawdzania danych
dotyczących popełniania przestępstw (national instant criminal background check system).
System ten będzie obejmował wszystkie stany. Jego działanie będzie oparte na zasadzie bezpośredniego transferu danych
zawartych w rejestrach kryminalnych poszczególnych stanów.
Założeniem systemu jest umożliwienie i zobowiązanie każdej osoby posiadającej zezwolenie do uzyskania - za pomocą
połączeń telekomunikacyjnych albo innych połączeń elektronicznych - informacji pozwalających stwierdzić czy konkretna
osoba może posiadać broń zgodnie z prawem. W szczególności chodzi tu o wymienione (Ad. 1) przesłanki negatywne
zawarte w treści oświadczeń składanych w czasie obowiązywania przepisów epizodycznych.
Prokurator Generalny będzie miał prawo do żądania od agencji i departamentów rządowych udostępnienia posiadanych
przez nie informacji, potrzebnych do uzupełniania systemu danych.
Ustawa nakłada na osobę posiadającą zezwolenie i zamierzającą dokonać transakcji obowiązek:
1) sprawdzenia w systemie danych - czy do przyszłego nabywcy nie odnosi się zakaz sprzedaży broni,
2) uzyskania (poprzez system) numeru identyfikacyjnego,
3) trzech dni oczekiwania od dnia rozpoczęcia sprawdzania danych,
4) sprawdzenia tożsamości nabywcy.
Wyżej wymienione warunki (1 - 4) nie muszą być spełnione jeśli nabywca przedstawi zezwolenie na posiadanie albo
nabycie broni, wydane nie wcześniej niż w ciągu ostatnich pięciu lat w stanie, w którym do uzyskania takiego zezwolenia
wymagane jest sprawdzenie, że osoba zainteresowana spełnia określone prawem warunki.
Sprostowanie i odwołanie
Jeśli na podstawie danych stwierdzone zostanie, że osoba zamierzająca nabyć broń nie może uczynić tego zgodnie z
prawem, jest uprawniona do uzyskania (w ciągu pięciu dni) pisemnego zawiadomienia o podstawie zakazu. Ustawa
przewiduje odpowiednią procedurę sprostowania danych objętych systemem.
Ponadto, każda osoba, którą pozbawiono na podstawie danych zawartych w systemie możliwości nabycia broni, może
dochodzić swoich praw przed sądem. Może ona wnieść powództwo przeciwko: stanowi, jednostce organizacyjnej
odpowiedzialnej za przekazanie błędnych informacji lub za uniemożliwienie przeniesienia własności, Stanom
Zjednoczonym - z żądaniem wydania orzeczenia nakazującego sprostowanie błędnych informacji lub z żądaniem
zatwierdzenia zamierzonej transakcji.