Analiza projektów ustaw wniesionych do Sejmu III kadencji cz. 1

(20 października 1997 r. - 20 października 1999 r.)

Dariusz Chrzanowski, Piotr Radziewicz, Wojciech Odrowąż-Sypniewski

Raport nr 169


Spis treści

Wstęp

Część I ANALIZA PROCESU LEGISLACYJNEGO

1. Wnioskodawcy projektów ustaw
1.1. Struktura projektów rządowych
1.2. Projekty poselskie z uwzględnieniem liczby posłów wnioskodawców
1.3. Projekty poselskie z uwzględnieniem przynależności klubowej posłów wnioskodawców
2. Sposób rozpatrywania projektu
2.1. Procedura rozpatrywania projektu - projekty pilne i projekty zwykłe
2.2. Projekty rozpatrywane wspólnie
3. Skierowanie projektu do I czytania
3.1. Projekty ustaw skierowane do I czytania na posiedzenie Sejmu
3.2. Projekty ustaw skierowane do I czytania na posiedzenie komisji
3.3. Projekty w stosunku do których Marszałek Sejmu podjął decyzję o skierowaniu do I czytania (w dwumiesięcznych przedziałach czasowych)
4. Prace Sejmu nad projektem ustawy
4.1. I czytanie projektu ustawy na posiedzeniu Sejmu
4.2. Projekty odrzucone
4.3. II czytanie projektu zwykłego
4.4. Stanowisko Komisji po II czytaniu projektu zwykłego
4.5. lIl czytanie projektu 29 4.6. Liczba projektów ustaw rozpatrzonych przez Sejm w ciągu pierwszego roku III kadencji (w dwumiesięcznych przedziałach czasowych)
5. Stanowisko Senatu wobec ustawy uchwalonej przez Sejm
6. Stanowisko Sejmu wobec propozycji Senatu
7. Stanowisko Prezydenta wobec uchwalonej przez Sejm i Senat ustawy
8. Średni okres rozpatrywania projektu ustawy przez Sejm
8.1. Średni okres rozpatrywania projektu ustawy przez Sejm do zakończenia Ill czytania 8.2. Średni okres rozpatrywania projektu (do LII czytania) ze względu na sposób rozpatrywania
9. Efektywność legislacyjna poszczególnych wnioskodawców
9.1. Projekty ustaw, których procedura ustawodawcza zakończyła się uchwaleniem i opublikowaniem ustawy ze względu na podmiot występujący z inicjatywą ustawodawczą (efektywność legislacyjna)
9.2. Projekty, których procedura ustawodawcza zakończyła się uchwaleniem i opublikowaniem ustawy ze względu na kryterium sposobu prac nad projektem
9.3. Projekty poselskie, których procedura ustawodawcza zakończyła się uchwaleniem i opublikowaniem ustawy ze względu na kryterium przynależności klubowej posłów wnioskodawców
10. Średni okres rozpatrywania projektu ustawy w procedurze ustawodawczej
10.1. Średni okres procedury ustawodawczej ze względu na wnioskodawcę .
11. Projekty nie rozpatrzone przez Sejm z podziałem na wnioskodawców

Część II ANALIZA JAKOŚCIOWA PROJEKTÓW USTAW WNlESIONYCH D0 SEJMU II KADENCJI
1. Projekty ustaw według kryterium przedmiotu regulacji ("nowelizacja-materia nowa")
1.1. Projekty regulujące materię, która podlegała wcześniej regulacji ustawowej
2. Okres obowiązywania ustawy
3. Przedmiot regulacji projektu według kryterium gałęzi prawa
4. Zgodność projektu z wymogami Regulaminu Sejmu
4.1.Czy uzasadnienie projektu zawiera wyjaśnienie potrzeby i celu wydania ustawy?
4.2. Czy uzasadnienie projektu przedstawia rzeczywisty stan w dziedzinie normowanej projektem?
4.3. Czy uzasadnienie projektu wskazuje różnice pomiędzy dotychczasowym a projektowanym stanem prawnym?
4.4. Czy uzasadnienie projektu przedstawia przewidywane skutki społeczne, gospodarcze, finansowe i prawne?
4.5. Czy uzasadnienie projektu wskazuje źródła finansowania, w przypadku gdy pociąga on za sobą, obciążenia dla budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego?
4.6 Czy do uzasadnienia projektu dołączone są projekty podstawowych aktów wykonawczych?
4.7. Czy w uzasadnieniu projekt ustawy zawarte zostało stwierdzenie o zgodności z prawem UE albo oświadczenie o stopniu i powodach niezgodności z tym prawem?
5. Upoważnienia do wydania aktów wykonawczych
5.1. Przewidziana w projekcie ustawy liczba upoważnień do wydania aktu wykonawczego
6. Czy uchwalenie projektu ustawy związane jest z koniecznością powołania nowych struktur organizacyjnych?

Zakończenie

Wstęp
Niniejsze opracowanie zawiera kompleksową analizę projektów ustaw będących przedmiotem prac w okresie dwóch lat działalności Sejmu III kadencji. Obejmuje ono zarówno te projekty, które w dniu 20 października 1999 r. znajdowały się w toku procesu legislacyjnego, jak również te, które w wyniku zakończonego postępowania ustawodawczego stały się obowiązującymi (opublikowanymi) ustawami.
Raport zawiera więc analizę 588 projektów ustaw, które w przedstawionym okresie badawczym były przedmiotem prac parlamentu.
Autorzy raportu przy jego opracowywaniu korzystali z komputerowej bazy III kadencja - proces legislacyjny, działającej w systemie Menudis, która była podstawowym źródłem informacji dotyczących postępowania ustawodawczego oraz utworzonej w Biurze Studiów i Ekspertyz, dla celów analizy jakościowej prac Sejmu, komputerowej bazy danych Projekt.
Założenia metodologiczne przedstawionych badań oraz ankiety opracowane zostały przez zespół w składzie: mgr Wojciech Odrowąż-Sypniewski, dr Wiesław Staśkiewicz, dr Beata Witkowska.
Analiza merytoryczna poszczególnych projektów została przeprowadzona przez Piotra Radziewicza pracownika Biura Studiów i Ekspertyz Kancelarii Sejmu.
Ocena merytoryczna obejmuje projekty w takim kształcie, w jakim wpłynęły one do Sejmu, bez uwzględnienia zmian, jakie zostały do nich wprowadzone w toku procedury legislacyjnej. Zasadę taką przyjęto w celu udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy projekty wnoszone do Laski Marszałkowskiej, odpowiadają kryteriom określonym w Uchwale Nr 147 Rady Ministrów z dnia 5 listopada 1991 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej oraz czy ich uzasadnienia odpowiadają zasadom określonym w art. 31 Regulaminu Sejmu.
Niniejsze opracowanie jest kontynuacją wcześniejszych opracowań: Raportu nr 100 - Analiza projektów ustaw Sejmu II kadencji - stan na dzień 30.04.1996 r., Raportu nr 129 - Analiza Projektów ustaw wniesionych do Sejmu II kadencji - stan na dzień 20 października 1997 r. oraz Raportu nr 153 - Analiza projektów ustaw wniesionych do Sejmu III Kadencji - stan na dzień 20 października 1998 r., a jednocześnie podsumowaniem pierwszego roku działalności Sejmu III kadencji. Bardzo pomocne przy opracowywaniu niniejszego opracowania okazały również się wcześniejsze Raporty Biura Studiów i Ekspertyz nr 48 i 65 autorstwa J. Koneckiej-Dobrowolskiej, z których w dużej mierze skorzystano (mimo nieco odmiennej metodologii) w celu przedstawienia podstawowych tendencji pojawiających się w działalności Sejmu na przestrzeni trzech kadencji.
Przedłożona analiza projektów ustaw Sejmu III Kadencji składa się z dwóch części:
Pierwsza obejmuje analizę procesu legislacyjnego. Znaleźć w niej można informacje dotyczące udziału poszczególnych podmiotów w inicjowaniu procesu ustawodawczego, dane dotyczące okresu prac nad projektem, informacje dotyczące udziału w procedurze legislacyjnej Senatu i Prezydenta.
Druga część obejmuje analizę merytoryczną projektów. Znalazły się tutaj między innymi dane dotyczące klasyfikacji projektów ustaw według przynależności do oznaczonej gałęzi prawa, jak również dane obrazujące stopień zgodności projektów z wymogami określonymi w Regulaminie Sejmu.


Następna część

Biuro Studiów i Ekspertyz, 2000 r.