Folketing a Unia Europejska
Rola i kompetencje Komisji Spraw Europejskich w duńskim Parlamencie

Beata Jackiewicz
Raport nr 174


Prowadzone z Danią, od 30 czerwca 1970 r., oficjalne rozmowy na temat przystąpienia do EWG zostały uwieńczone w dniu 22 stycznia 1972 r. podpisaniem traktatów o przystąpieniu do EWG oraz Euratomu. Równocześnie podpisano traktat o przystąpieniu Danii do EWWiS. Po zakończeniu procedury ratyfikacyjnej traktaty weszły w życie z dniem 1 stycznia 1973 r. Z dniem tym Dania stała się pełnoprawnym członkiem Wspólnot Europejskich. Niniejszy Raport przedstawia rolę i kompetencje parlamentarnej Komisji Spraw Europejskich w duńskim procesie decyzyjnym odnoszącym się do spraw UE. Wypracowany w Danii model współdziałania Komisji Spraw Europejskich i rządu przyznaje Komisji wyjątkowo silną pozycję w porównaniu z komisjami zajmującymi się sprawami europejskimi w innych parlamentach państw członkowskich UE.

Historyczne tło powstania Komisji Spraw Europejskich

Dania złożyła pierwszy wniosek o przystąpienie do EWG w sierpniu 1961 r. wraz z Irlandią i Wielką Brytanią (Norwegia złożyła taki wniosek w lecie 1962 r.). Jednakże negocjacje zostały przerwane 14 stycznia 1963 r. wskutek weta prezydenta Francji de Gaulle'a przeciwko wstąpieniu Wielkiej Brytanii do EWG. Drugi wniosek o przyjęcie wszystkie cztery państwa złożyły w 1967 r. Początkowo de Gaulle zgłosił w listopadzie 1967 r. drugie weto przeciwko przyjęciu Wielkiej Brytanii, ale w kwietniu 1969 r. ustąpił ze stanowiska.1 Podczas konferencji szefów państw i rządów krajów członkowskich EWG w Hadze, która odbyła się w dniach 1-2 grudnia 1969 r., przyjęto decyzję o rozszerzeniu Wspólnoty Europejskiej. Prowadzone od 30 czerwca 1970 r. z Wielką Brytanią, Irlandią, Danią i Norwegią oficjalne rozmowy na temat przystąpienia do EWG zostały uwieńczone w dniu 22 stycznia 1972 r. podpisaniem traktatów o przystąpieniu do EWG oraz Euratomu. Równocześnie podpisano traktat o przystąpieniu tych państw do EWWiS. Po zakończeniu procedury ratyfikacyjnej układy o przystąpieniu nowych członków do Wspólnoty weszły w życie z dniem 1 stycznia 1973 r. Z tym dniem, granice EWG zostały rozszerzone w kierunku północnym. W wyniku tzw. pierwszego rozszerzenia, Wspólnota powiększyła swoje terytorium z dotychczasowej szóstki państw założycielskich do dziewięciu państw członkowskich2. Już w latach sześćdziesiątych, kiedy prowadzono rozmowy o przystąpieniu Danii do EWG, w Folketingu3 powołano do życia parlamentarną Komisję ds. Negocjacji z Wspólnym Rynkiem. W momencie przystąpienia do EWG zmieniono jej nazwę na Komisję Wspólnego Rynku (Markedsudvalget4) a następnie, po wejściu w życie Traktatu z Maastricht w 1993 r., komisja przyjęła nazwę Komisji Spraw Europejskich (Europaudvalget, zwana dalej na potrzeby niniejszej publikacji Komisją).

Konstytucja Danii a sprawy UE

Nowa ustawa zasadnicza5 przyjęta - zgodnie z nordycką tradycją ustrojową - w dwóch głosowaniach kolejnych kadencji Rigstagu - w marcu i kwietniu 1953 r., a podpisana i ogłoszona w dniu 5 czerwca 1953 r.6 przewiduje - w § 20 (1) możliwość przekazania na rzecz organizacji międzynarodowych (w tym UE) suwerennych uprawnień organów państwa duńskiego. Stanowi on, iż: "Uprawnienia, przyznane przez Konstytucję władzom Królestwa, mogą być delegowane - w zakresie w jakim to określi ustawa - na rzecz organizacji międzynarodowej powołanej przez wielostronną umowę z innymi państwami w celu rozwijania międzynarodowego porządku prawnego i współpracy. § 20 (2) określa warunki uchwalenia takiej ustawy: "Dla uchwalenia ustawy w tym zakresie wymagana jest większość pięciu szóstych członków Folketingu. Jeżeli taka większość nie zostanie osiągnięta, lecz za ustawą opowie się większość potrzebna do uchwalenia zwykłej ustawy, a rząd ustawę popiera, zostanie ona poddana pod głosowanie obywateli w celu przyjęcia lub odrzucenia, zgodnie z trybem przeprowadzenia referendum, określonym w § 42".
W duńskiej praktyce politycznej referendum nie jest przeprowadzane często, za to w sprawach o dużym znaczeniu dla państwa (a pośrednio także dla Unii Europejskiej).7 2 października 1972 r. zostało przeprowadzone referendum w kwestii ratyfikacji traktatu o przystąpieniu Danii do EWG, w którym uczestniczyło 90,1% uprawnionych do głosowania, przy czym 63,3% głosujących opowiedziało się za przyłączeniem.8 Następnie, 2 czerwca 1992 r. - przeprowadzono referendum w sprawie przyjęcia Traktatu z Maastricht, w którym duńskie społeczeństwo wypowiedziało się negatywnie; 50,7% głosujących spośród 83,1% uprawnionych do głosowania opowiedziało się przeciwko ratyfikacji (49,3% za). Dania, jako jedyny kraj członkowski Wspólnot, odrzuciła w pierwszym referendum Traktat z Maastricht. Oscylując między uniknięciem negocjowania Traktatu od nowa - z jednej strony i politycznymi ustępstwami Wspólnot Europejskich - z drugiej strony, Rada Europejska sformułowała na szczycie w Edynburgu (11-12 grudnia 1992 r.) decyzję umożliwiającą Danii ratyfikację Traktatu, uwzględniającą specjalny status Danii. W drugim referendum, przeprowadzonym 18 maja 1993 r. udało się uzyskać niezbędną akceptację duńskiego społeczeństwa. W referendum uczestniczyło 86,2% uprawnionych do głosowania, przy czym za przyjęciem zmodyfikowanego tekstu Traktatu z Maastricht głosowało 56,8% (przeciw 43,2%).9 28 maja 1998 r. przeprowadzono kolejne referendum od czasu przystąpienia Danii do Wspólnot, tym razem w sprawie ratyfikacji Traktatu amsterdamskiego. Pomimo zaangażowania rządu i najważniejszych partii opozycyjnych w kampanię na rzecz ratyfikacji traktatu, rezultat w tej sprawie był do końca niepewny. Ostatecznie, 55,1% z 75,6% uczestniczących w głosowaniu opowiedziało się w referendum za jego przyjęciem (przeciw 44,9%).10
Przewiduje się, iż ratyfikacja układów o przystąpieniu obecnych państw kandydujących do członkostwa w Unii Europejskiej, może być poprzedzona przeprowadzaniem ogólnonarodowego referendum.

Kompetencje Komisji

Komisja Spraw Europejskich, tak jak czynią to inne komisje parlamentarne, rozpatruje projekty ustaw i projekty decyzji, które zostały jej przedłożone oraz wyraża opinie i zalecenia w sprawach przekazanych pod jej obrady. Dysponuje konstytucyjnym prawem do żądania pisemnych i ustnych informacji od władz publicznych i osób prywatnych (§ 51 ustawy zasadniczej). W praktyce bardzo rzadko przedkładane są jej projekty ustaw.
§ 20 (1) Konstytucji przewiduje możliwość przekazania kompetencji organów państwowych na rzecz organizacji międzynarodowej, ale nie ustanawia żadnego mechanizmu kontroli Folketnigu nad rządem. Taki mechanizm został stworzony w aktach niższej rangi. I tak, artykuł 7, ust. 1, pkt 7 Regulaminu11 Folketingu określa kompetencje Komisji, do której należy rozpatrywanie spraw dotyczących Unii Europejskiej. W kwestiach tych Komisja koordynuje pracami Folketingu. Akt o przystąpieniu Danii do EWG z 1972 r. w artykule 6, ust. 2 nakłada na rząd obowiązek informowania jednej z komisji ustanowionych przez Folketing o projektach decyzji Rady Ministrów WE bezpośrednio stosowanych w Danii lub dla których wykonania niezbędny jest udział Folketingu. W pierwszym sprawozdaniu z posiedzenia Komisji Wspólnego Rynku12 określono ściślej kompetencje Komisji, ustanawiając mechanizm współudziału Komisji i rządu w procesie decyzyjnym dotyczącym spraw integracyjnych (tzw. wzór duński). W myśl powyższego dokumentu "rząd konsultuje z Komisją Wspólnego Rynku sprawy większej wagi w sposób zapewniający poszanowanie tak uprawnień Folketingu, jak i swobody działania rządu. Przed każdorazowym rozpoczęciem negocjacji w Radzie pociągającym za sobą podjęcie decyzji o wielkim znaczeniu rząd przedstawia ustnie, na forum Komisji, stanowisko, które zamierza podjąć. O ile nie zostanie ono odrzucone większością głosów członków Komisji, rząd zastosuje się do niego podczas negocjacji".
Dokonano zatem rozróżnienia pomiędzy sprawami "większej wagi", o których rząd jest zobowiązany informować Komisję a decyzjami wspólnotowymi o "wielkim znaczeniu", w stosunku do których rząd został zobowiązany do zaproponowania treści mandatu negocjacyjnego. Interpretacja powyższych terminów: "sprawy większej wagi" oraz "decyzje o wielkim znaczeniu" ewoluowała na przestrzeni lat. W obecnym stanie, rząd przedstawia Komisji, wraz z projektem mandatu negocjacyjnego, szereg spraw, których nie można uznać za posiadające wielkie znaczenie. W ten sposób utarła się praktyka, iż rząd przedstawia swój plan negocjacyjny do niemalże każdego projektu aktu prawnego przed jego przyjęciem przez Radę Ministrów UE. Udzielony przez Komisję mandat negocjacyjny wiąże sztywno przedstawiciela rządu. Zasada przyjęcia stanowiska Komisji w sprawie planu negocjacyjnego rządu przed posiedzeniem Rady, respektowana przez wszystkie rządy od 1973 r., stała się integralną częścią duńskiego prawa konstytucyjnego.
Przyjęta zasada, nakładająca na rząd obowiązek przedstawienia planu negocjacyjnego Komisji przed rozpoczęciem negocjacji w Radzie, przyznaje Komisji wyjątkowo silną pozycję w porównaniu z komisjami zajmującymi się sprawami europejskimi w innych parlamentach państw członkowskich UE. Sytuacja ta tłumaczona jest w Danii faktem, iż rządy są generalnie rządami koalicyjnymi. Jednakże, nawet rząd wyłoniony z partii większościowych nie mógłby uzyskać zwolnienia z obowiązku uzyskania uprzedniej akceptacji Komisji dla swojego planu negocjacyjnego.
Mandat negocjacyjny rządu nie podlega procedurze głosowania formalnego. W 1973 r. przyjęto zasadę, iż przewodniczący Komisji w trakcie obliczania "głosów" bierze pod uwagę liczbę mandatów, którymi dysponują poszczególne partie. W ten sposób plan negocjacyjny rządu może być odrzucony tylko wtedy, gdy nie jest poparty liczbą odpowiadającą co najmniej 90 mandatów parlamentarnych (co stanowi większość liczby 179 posłów Folketingu).
Rzadko się zdarza, aby Komisja odrzuciła mandat negocjacyjny rządu. Nie oznacza to, iż Komisja nie ma żadnego wpływu na stanowisko rządu. Minister (rząd) formułuje mandat, ale posłowie mogą wpływać na jego zmianę. Zdarza się bowiem, iż w wyniku negocjacji z Komisją rząd zmienia swoje początkowe stanowisko lub co najmniej dostosowuje je w sposób zapewniający uzyskanie konsensusu. Z drugiej strony, urzędnicy ministerialni biorący udział w negocjacjach we wczesnej fazie (często zanim jeszcze Komisja Europejska przedstawi swój projekt) informują Komisję o potrzebie w jakiej znajduje się rząd.13

Struktura i skład Komisji

Zgodnie z § 51 Konstytucji, Folketing może powoływać spośród swoich członków komisje (udvalget) dla rozpatrywania spraw o charakterze ogólnym. Artykuł 7 Regulaminu Folketingu dokonuje podziału komisji na: komisje stałe powoływane na okres co najmniej jednego roku parlamentarnego14 oraz komisje nadzwyczajne (ad hoc). Obecnie w Folketingu funkcjonują 24 komisje stałe. Zasadniczo większość komisji ma charakter resortowy i koresponduje swą właściwością merytoryczną z zakresem działania poszczególnych ministerstw. Tylko cztery komisje odbiegają od modelu komisji resortowej15, w tym Komisja Spraw Europejskich, mająca charakter interdyscyplinarny.
W skład Komisji wchodzi 17 członków16 powoływanych z zastosowaniem klucza reprezentacji partyjnej oraz 11 zastępców17, przy czym wszyscy mogą brać udział w posiedzeniu Komisji. Choć niektórzy członkowie Komisji są jednocześnie deputowanymi do Parlamentu Europejskiego, to jednak większość partii przyjęła zasadę, która nie zezwala na kumulację mandatów. Współpraca z duńskimi deputowanymi do Parlamentu Europejskiego ma przede wszystkim miejsce wewnątrz każdej partii, gdy na zamkniętych dla osób postronnych posiedzeniach ustalane jest jej stanowisko wobec ustaw i innych spraw przedkładanych Folketingowi. W tym celu, dokumenty robocze oraz dzienne porządki obrad Komisji są na bieżąco przekazywane duńskim deputowanym zasiadającym w Parlamencie Europejskim.

Posiedzenia Komisji

Z reguły posiedzenia Komisji odbywają się raz w tygodniu, w piątek z rana i trwają od 2 do 5 godzin (jest to, obok Komisji Finansów, komisja odbywająca najdłuższe posiedzenia). Komisja spotyka się średnio 50 razy w ciągu roku. Posiedzenia dostosowują się do rytmu prac w Brukseli, tzn. odbywają się przez cały rok (z wyjątkiem wakacji letnich w miesiącu sierpniu), także podczas wakacji parlamentarnych Folketingu.
Komisja obraduje niekiedy na posiedzeniach nadzwyczajnych, o ile rozwój sytuacji w Radzie wymaga aby właściwy minister uzyskał zmianę mandatu negocjacyjnego. Jeżeli projekt aktu jest poddany w trybie pilnym pod obrady Rady, rząd duński składa wniosek, zgodnie z regulaminem Rady, o odroczenie danej sprawy aż do czasu jego zbadania przez Komisję Folketingu.
Komisja Spraw Europejskich obraduje na posiedzeniach zamkniętych. Posłowie nie mogą przekazywać na zewnątrz informacji o treści wypowiedzi innych deputowanych, przedstawicieli rządu bądź innych zaproszonych osób podczas posiedzenia Komisji, z wyjątkiem swoich własnych opinii. Na posiedzeniu Komisji w dniu 19 lutego 1999 r. podjęto decyzję o organizowaniu dodatkowych, otwartych posiedzeń Komisji.18

Porządek obrad Komisji

Najważniejszymi punktami porządku obrad posiedzenia Komisji są spotkania Rady Unii Europejskiej zaplanowane na następny tydzień. Ministerstwo Spraw Zagranicznych przekazuje Komisji porządek obrad posiedzenia Rady i przedstawia poszczególne punkty, które zostaną poruszone. Tzw. punkty A obejmują najistotniejsze zagadnienia stanowiące zazwyczaj przedmiot porozumienia pomiędzy stałymi przedstawicielami (ambasadorami) państw członkowskich UE a Brukselą przed posiedzeniem Rady.
Rząd informuje Folketing o treści spotkań formalnych oraz o spotkaniach o charakterze nieformalnym Rady, o ile dotyczyły istotnych zagadnień. W 1996 r. wprowadzono wymóg, aby rząd przedstawiał Komisji projekty ważnych dyrektyw i rozporządzeń Komisji Europejskiej, nad którymi trwają prace w specjalistycznych komitetach (comités de rčglementation). Gdy Rada UE, korzystając ze swoich uprawnień prawotwórczych, podejmie decyzję o istotnym znaczeniu, która nie jest opublikowana w załącznikach do sprawozdania z posiedzenia, rząd przedstawia Komisji ustne (poufne) sprawozdanie w sprawie.
Z zasady, porządek posiedzenia Komisji jest ogłaszany kilkakrotnie, pierwszy raz na 10 dni przed posiedzeniem Komisji, powtórnie na 4 dni przed posiedzeniem z tym, że wówczas towarzyszy mu wzmianka o punktach, do których rząd zamierza zgłosić projekt mandatu negocjacyjnego.19

Kontrola rządu w zakresie prowadzonej polityki europejskiej

W Danii, podstawową rolę w zakresie transpozycji dyrektyw do krajowego porządku prawnego odgrywa rząd. Po pierwsze - rząd znacznie częściej korzysta z przyznanej mu inicjatywy ustawodawczej, a po drugie - transpozycji dyrektyw wspólnotowych dokonuje najczęściej poprzez wydanie aktów prawnych niższej rangi niż ustawy. Folketing, zasadniczo wykazuje swoją aktywność bardziej na poziomie kontroli rządu niż w zakresie funkcji ustawodawczej.
W Danii, właściwy minister przedstawia ustnie, na forum Komisji Spraw Europejskich, z tygodniowym wyprzedzeniem, stanowisko rządu w sprawach stanowiących przedmiot najbliższego posiedzenia Rady. Sprawa poddana jest debacie po czym, najczęściej, ministrowi udzielony zostaje mandat, na mocy którego może on uczestniczyć i negocjować we wszystkich decyzjach podjętych przez Radę. Taki mechanizm współudziału duńskiego rządu i Zgromadzenia Narodowego w procesie decyzyjnym dotyczącym spraw integracyjnych, skutkuje związaniem przedstawiciela rządu mandatem przyjętym przez Komisję Spraw Europejskich. Duński minister nie może udzielić swojego poparcia dla propozycji wspólnotowej zanim proces kontroli parlamentarnej nie dobiegnie do końca.
Komisja, sprawując kontrolę nad faktyczną realizacją przez ministra udzielonego mu mandatu, może żądać od ministra udzielenia ustnych lub pisemnych odpowiedzi na wszystkie pytania, które dotyczą danej kwestii. Odbywa się to dwutorowo. Po pierwsze, od 1984 r. uchwały Komisji zawarte są w protokołach stenograficznych, co umożliwia posłom kontrolę nad treścią planu negocjacyjnego przedstawionego przez rząd. Protokoły komunikowane są rzecznikom poszczególnych partii, natomiast pozostali członkowie Komisji mogą je konsultować w sekretariacie. Są to dokumenty poufne, co uzasadnione jest potrzebą zapewnienia tajności stanowiska Danii w trakcie negocjacji. Zasada protokołowania posiedzeń Komisji jest oceniana przez rzeczników jako bardzo użyteczna, gdyż pozwala im odtworzyć rys historyczny danej sprawy. Pewne problemy pojawiają się niekiedy w związku z różną "interpretacją" mandatu negocjacyjnego. Po drugie, w 1993 r. wprowadzono zasadę, aby w tydzień po posiedzeniu Rady minister, który uczestniczył w obradach publikował sprawozdanie z posiedzenia. Komisja otrzymuje równolegle komunikat prasowy generalnego sekretariatu Rady informujący o przyjętych decyzjach oraz o stanowiskach zajętych przez poszczególne państwa. Oba dokumenty pozwalają członkom Komisji upewnić się czy dany minister postępował zgodnie z udzielonym mu uprzednio mandatem negocjacyjnym. Niekiedy Komisja kieruje do właściwego ministra zapytania pisemne w celu wyjaśnienia poszczególnych punktów przedstawionego sprawozdania. O ile zagadnienie dotyczy spraw o dużej wadze politycznej, Komisja może wnioskować o przesłuchanie ministra. W razie potrzeby sprawy te mogą stanowić przedmiot debaty Zgromadzenia Narodowego in pleno.
Po posiedzeniu Komisji organizowane są konferencje prasowe w celu poinformowania społeczeństwa o udzielonym rządowi mandacie negocjacyjnym, z wyłączeniem spraw, co do których właściwy minister zastrzegł potrzebę zachowania tajności.20

Implementacja dyrektyw wspólnotowych

Każde państwo członkowskie jest zobowiązane wykonać dyrektywę w sposób, który transformuje jej postanowienia w powszechnie obowiązujące przepisy prawa wewnętrznego, zgodnie z przyjętymi, obowiązującymi zasadami. W Danii większość dyrektyw wspólnotowych wykonywanych jest w drodze dekretów lub innych aktów nie będących ustawami, co tłumaczone jest faktem, iż duńskie ustawy udzielają ministrom szerokich delegacji. Wypracowano zatem mechanizm zapewniający informowanie Folketingu o sposobie w jaki dana dyrektywa wspólnotowa została wdrożona do duńskiego porządku prawnego. Na mocy porozumienia zawartego w 1996 r. pomiędzy Komisją a rządem właściwy minister informuje Komisję Spraw Europejskich oraz właściwą komisję branżową o środkach podjętych dla wykonania dyrektyw wspólnotowych. W tym celu, bezzwłocznie po opublikowaniu dekretu (bądź innego aktu) wykonującego daną dyrektywę, rząd przekazuje Folketingowi odpowiednią notatkę wyjaśniającą.
O ile rząd uzna, iż transpozycja dyrektywy WE do duńskiego porządku prawnego wymaga uchwalenia ustawy, korzysta on z przyznanej mu inicjatywy ustawodawczej i przedstawia projekt ustawy, który jest badany przez właściwą w sprawie komisję parlamentarną. W Danii, rządowe projekty ustaw przeważają ilościowo nad projektami poselskimi. Z reguły projekty rządowe opracowywane są przez konkretne ministerstwa, następnie są przedkładane do uzgodnień międzyresortowych, ewentualnie poddawane są konsultacjom zainteresowanych środowisk i organizacji. Istniejące w Ministerstwie Sprawiedliwości specjalne biuro prawne (Lovafdelingen) dokonuje analizy przedłożonego mu projektu pod kątem jego zgodności z prawem wspólnotowym. Rada Państwowa (Statsrĺdet) aprobuje projekt przed ostatecznym przedłożeniem go Folketingowi.
Wniesiony do parlamentu projekt ustawy zawiera w tytule odniesienie do dyrektywy (jej adres publikacyjny zawarty jest w przypisie do tytułu projektu). Ponadto, dołączone do projektu ustawy uzasadnienie zawiera między innymi: wyjaśnienie potrzeb i celu wydania ustawy, przedstawienie obowiązującego stanu prawnego i istniejących obecnie problemów, powołanie się na konkretną dyrektywę lub inny wspólnotowy akt prawny i jego omówienie, przedstawienie przewidywanych skutków gospodarczych (z wyróżnieniem konsekwencji dla administracji, osób fizycznych i prawnych), omówienie przewidywanego wpływu na środowisko, odniesienie do wspólnotowej zasady równouprawnienia kobiet i mężczyzn oraz zasady subsydiarności. Do każdego projektu dołączony jest tekst dyrektywy WE w języku duńskim, który następnie, wraz z projektem ustawy oraz uzasadnieniem do projektu, zostaje opublikowany w druku (Lovforslag).
Język duński jest językiem urzędowym Wspólnot, stąd wszystkie wspólnotowe akty prawne są publikowane w duńskiej wersji Dziennika Urzędowego Wspólnot. Jednak duńska wersja językowa pojawia się z dużym opóźnieniem, dlatego w fazie prac przygotowawczych nad projektem bazuje się najczęściej na tekście francuskim, angielskim bądź niemieckim. Pojawiające się rozbieżności między różnymi wersjami językowymi uzasadniają dodatkowo konieczność znajomości przynajmniej jednego, poza duńskim, języka urzędowego UE. Występujące niekiedy problemy związane z właściwą interpretacją koncepcji prawnych występujących w aktach prawa wspólnotowego uzasadniają potrzebę korzystania, już na etapie prac przygotowawczych nad projektem aktu prawnego, z orzecznictwa Trybunału Europejskiego.
Komisja Europejska podejmuje się co jakiś czas statystycznej oceny faktycznego stanu przetransponowania dyrektyw do krajowych porządków prawnych państw członkowskich. Według danych z marca 1998 r., nie zostało jeszcze przetransponowanych do duńskiego prawa 2,5% ogółu dyrektyw z zakresu wspólnego rynku. W tym zakresie Danię wyprzedzają tylko Holandia i Finlandia, z wynikiem 2,3% dyrektyw nie przetransponowanych do ich prawa krajowego oraz Szwecja, z wynikiem 1,9% dyrektyw nie przetransponowanych, co stanowi najniższy wskaźnik w skali UE.21

Dokumenty wspólnotowe

Ministerstwo Spraw Zagranicznych przekazuje do sekretariatu Komisji Spraw Europejskich trzy egzemplarze każdej propozycji Komisji Europejskiej (opatrzonej sygnaturą SEC), bezzwłocznie po jej ukazaniu się w języku duńskim. MSZ przekazuje również wszelkie inne istotne dokumenty stanowiące przedmiot prac Rady, w tym dokumenty z zakresu II i III filara UE. Po zarejestrowaniu i zaklasyfikowaniu w Centrum Informacji Folketingu (EU-Oplysning) są dostępne dla społeczeństwa. Dodatkowo, duński MSZ publikuje tygodniową listę otrzymanych propozycji wspólnotowych, która przekazywana jest do wiadomości wszystkich członków Folketingu. Posłowie mogą żądać pełnych tekstów propozycji Komisji Europejskiej, choć w praktyce, zadawalają się notatkami opracowanymi przez rząd.
W trakcie prac przygotowawczych nad projektami dyrektyw i rozporządzeń, Komisja Europejska publikuje tzw. zielone księgi oraz białe księgi, w których poruszane są liczne kwestie dotyczące wspólnego uregulowania danej dziedziny. Publikowanie białych i zielonych ksiąg ma na celu wywołanie komentarzy, zwłaszcza ze strony parlamentów państw członkowskich UE. Dlatego od 1996 r. Komisja Spraw Europejskich poddaje powyższe dokumenty mieszanej procedurze, tzw. "przesłuchania i czytania".22 Obie procedury są otwarte dla publiczności. Prace w ramach procedury "przesłuchania i czytania" prowadzone są we współpracy z komisją branżową (której kompetencje pokrywają się z zakresem tematyki poddanej procedurze) i prowadzone są w oparciu o zieloną księgę, notatki wyjaśniające sporządzone przez rząd oraz przeprowadzone konsultacje z organizacjami, stowarzyszeniami, itp.
Procedura przesłuchania polega na wysłuchaniu ekspertów (w szczególności przedstawicieli instytucji wspólnotowych) zaproszonych na posiedzenie w celu udzielenia odpowiedzi na zapytania członków Komisji Spraw Europejskich lub innej właściwej komisji. W posiedzeniach mogą brać udział również właściwi ministrowie, którzy przedstawiają punkt widzenia rządu oraz udzielają odpowiedzi na zapytania posłów. Przy końcu procedury przesłuchania rzecznicy23 partii przedstawiają ich stanowisko do istotnych zagadnień zawartych w zielonej księdze. Na tej podstawie Komisja przyjmuje deklarację w sprawie zielonej księgi, która następnie jest publikowana i przekazywana do Komisji Europejskiej w Brukseli oraz zainteresowanych instytucji.24

Materiały robocze Komisji

Prace Komisji w znacznym stopniu bazują na pisemnych notatkach rządu. Opracowane są przez właściwe w sprawie ministerstwo, ale do Komisji przekazywane są za pośrednictwem Ministerstwa Spraw Zagranicznych, które odpowiada za stosunki Danii z Unią Europejską. Około 95% notatek rządowych skierowanych do Komisji jest dostępnych dla publiczności oraz dla prasy, radia i telewizji, którzy są w stałym kontakcie z Folketingiem. Zdecydowana większość dokumentów wpływa do Komisji za pośrednictwem MSZ, ale Komisja otrzymuje także uwagi pisemne pochodzące ze stowarzyszeń i innych zainteresowanych organizacji. Także zapytania Komisji oraz sprawozdania z posiedzeń Rady stanowią część materiałów roboczych.
Od 1997 r. rząd przygotowuje również tzw. notatki podstawowe do każdej nowej propozycji Komisji Europejskiej oraz zielonej i białej księgi, którą uważa za istotną, a także w stosunku do większości projektów dyrektyw Komisji Europejskiej, włączając te, które są opracowywane w komitetach (comités de rčglementation). Na wniosek zainteresowanej właściwej komisji parlamentarnej rząd przygotowuje notatki także do innych propozycji Komisji Europejskiej. Notatki są przekazywane do Komisji najpóźniej w 10 tygodni po przyjęciu przez Radę propozycji Komisji Europejskiej. Przyjęty termin uwzględnia zobowiązania duńskich deputowanych do Parlamentu Europejskiego. Podstawowe notatki muszą być dostępne w terminie pozwalającym komisjom Parlamentu Europejskiego na przedstawienie ich propozycji poprawek.
W "aktualnych notatkach" rząd przedstawia treść podstawowych zmian wprowadzonych przez Parlament Europejski. Także do propozycji Komisji Europejskiej przewidzianej w porządku dnia posiedzenia Rady, Ministerstwo Spraw Zagranicznych opracowuje "aktualną notatkę" w terminie najpóźniej tygodnia przed posiedzeniem Komisji w tej sprawie. Notatki te są na ogół streszczeniem przedstawiającym i omawiającym poszczególne punkty porządku dnia posiedzenia Rady.25
Notatki podstawowe oraz notatki aktualne mają charakter faktograficzny. W 1996 r. Komisja i rząd przyjęli generalne zasady dotyczące formy przedstawienia i treści powyższych notatek. Zasadnicze elementy notatek opracowanych przez rząd powinny zawierać szczegółowy opis propozycji wspólnotowej oraz analizę wpływu tej propozycji na obowiązujące przepisy prawa duńskiego, skutki finansowe dla budżetu państwa, skutki społeczne, opinie grup interesu, wskazywać ewentualne propozycje kompromisu przedstawionego przez Prezydencję Rady, informować o etapach procesu legislacyjnego w Parlamencie Europejskim (w tym omawiać podstawowe zmiany przyjęte przez PE) itp. Muszą one także przedstawiać wyczerpująco opinie wyrażone przez zainteresowane organizacje i stowarzyszenia. Nie zawierają one stanowiska rządu w danej sprawie, które zostanie wygłoszone ustnie przez właściwego ministra w trakcie przedstawiania na forum Komisji planu negocjacyjnego rządu.
Niezależnie od notatek rządowych, także personel urzędniczy Folketingu przygotowuje pewną liczbę "notatek informacyjnych". Należą do nich materiały przygotowane przez stałego przedstawiciela Folketingu przy UE oraz przez sekretariat Komisji. Publikuje się tu notatki informacyjne, do których dołączane są odpowiednie dokumenty, wskazówki praktyczne itp. Zdecydowana większość tych materiałów jest dostępna dla społeczeństwa. Również radca ds. europejskich26 przygotowuje opracowania o tematyce unijnej, w których podejmuje się analizy wybranych propozycji Komisji Europejskiej i podstawowych zagadnień wspólnotowych. Jego analizy są przeznaczone wyłącznie do wiadomości członków Komisji i ich zastępców.
Szacuje się, iż Komisja otrzymuje rocznie około 1000 notatek oraz innych dokumentów.

Drugi i trzeci filar Unii Europejskiej

Od czasu wejścia w życie przepisów Traktatu z Maastricht dotyczących polityki zagranicznej i wspólnego bezpieczeństwa (II filar) rząd informuje Komisję Spraw Zagranicznych i Komisję Spraw Europejskich o sprawach dotyczących polityki zagranicznej stanowiących przedmiot obrad Rady Ministrów. Sprawy wynikające z III filara (sprawiedliwość i sprawy wewnętrzne) są przedstawiane Komisji Prawniczej oraz Komisji Spraw Europejskich.

Współpraca z komisjami parlamentarnymi

Ponieważ decyzje wspólnotowe najczęściej dotyczą polityki wewnętrznej, stąd procedura informowania o nich właściwych komisji specjalistycznych podlegała stałemu rozwojowi. Od 1994 r. dokumenty przekazywane do Komisji są równolegle komunikowane właściwej dla danej sprawy komisji (komisjom). Każdej z komisji branżowych zdarza się podjąć stanowisko o tym czy i w jakim stopniu należy badać poszczególne propozycje. Te badania przybierają różne formy: mogą być to zapytania pisemne w celu uzyskania dodatkowych informacji, przesłuchania właściwych ministrów, podjęcie uchwały komisji, przyjęcie deklaracji itp. Komisje nawzajem informują się o bieżących sprawach z zakresu polityk wspólnotowych. Wprowadzona zasada wzajemnego informowania się pozwala posłom z różnych komisji branżowych oraz tym z Komisji Spraw Europejskich na prowadzenie dyskusji o sprawach dotyczących Unii Europejskiej wewnątrz poszczególnych partii.
Program działań Prezydencji, harmonogramy prac legislacyjnych, zielone i białe księgi Komisji Europejskiej, notatki podstawowe rządu pozwalają komisjom specjalistycznym na przeanalizowanie spraw wspólnotowych we wczesnej fazie procesu decyzyjnego, ukierunkowanie działania właściwego ministra i, w konsekwencji, strategii negocjacyjnej Danii. Komisja Spraw Europejskich jest jednakże jedyną komisją uprawnioną do udzielenia rządowi mandatu negocjacyjnego przedstawiającego stanowisko Danii w Radzie.

Rada Europejska

Przed każdym posiedzeniem Rady Europejskiej, premier przedstawia na forum Komisji sprawy przewidziane w porządku obrad. O ile przewiduje się podjęcie przez Radę konkretnych decyzji, premier przedstawia stanowisko rządu. Jednak najczęściej, szefowie państw i rządów nie podejmują konkretnych decyzji tylko określają generalne zasady, które będą rozwijane podczas poszczególnych sesji Rady Ministrów w formie projektów aktów prawnych. Pod koniec spotkania Rady Europejskiej, rząd informuje o wnioskach Prezydencji. Premier ponownie przedstawia Komisji sprawozdanie z przebiegu posiedzenia, które jest omawiane. W razie potrzeby podejmowane są uchwały do poszczególnych kwestii poruszonych na szczycie.

Konferencja międzyrządowa i reformy traktatów

Rząd Danii uczestniczył w Konferencji międzyrządowej z 1996 r. w oparciu o przyjętą przez Folketing w grudniu 1995 r. rezolucję w sprawie porządku obrad. Ustalono w nim, iż Komisja będzie informowana o konkretnych inicjatywach Danii w sposób umożliwiający przeprowadzenie szerokich rozmów przed ostatecznym przedstawieniem stanowiska Danii na forum Konferencji. Podjęcie formalnych lub ostatecznych decyzji, w trakcie Konferencji, musiało być uzgodnione z Komisją.
Od czasów Konferencji międzyrządowej poświęconej reformom traktatu, rząd ściślej współpracuje z Komisją. Z jednej strony, w trakcie Konferencji minister spraw zagranicznych spotykał się z Komisją na nieformalnych posiedzeniach, w których uczestniczył także główny negocjator rządu. Z drugiej strony, szef rządu i minister spraw zagranicznych informowali na bieżąco Komisję o przebiegu prac Konferencji podczas zwykłych posiedzeń Komisji. Przed podjęciem każdej decyzji o wielkim znaczeniu, natychmiast przekazywano do Komisji teksty projektów przedstawionych przez inne państwa członkowskie, Prezydencję oraz inne instytucje wspólnotowe.

Skargi Komisji Europejskiej przeciwko Danii

Komisja jest na bieżąco informowana o upomnieniach i uzasadnionych opiniach27 przedstawionych Danii przez Komisję Europejską, a także o orzeczeniach wstępnych28 Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Noty wyjaśniające skierowane w tej sprawie do Komisji przez rząd mogą być, na jego wniosek, objęte tajemnicą.

Stosunki z instytucjami wspólnotowymi

Komisja, za pośrednictwem swojego stałego przedstawiciela w Brukseli, utrzymuje stały kontakt z Komisją Europejską i Parlamentem Europejskim oraz otrzymuje informacje z Komitetu Ekonomiczno-Społecznego oraz Trybunału Sprawiedliwości.
Folketing popiera ideę wzmocnienia roli parlamentów narodowych we wspólnotowym procesie decyzyjnym. W tym kontekście, Komisja przywiązuje dużą wagę do spotkań komisji do spraw europejskich 15 państw członkowskich Unii Europejskiej (COSAC), które odbywają się dwa razy do roku.
Komisja wypowiada się w kwestiach zaproszeń od Parlamentu Europejskiego i parlamentów innych państw członkowskich Unii Europejskiej oraz decyduje o formie udziału Folketingu w spotkaniach wspólnotowych na szczeblu parlamentarnym. Często w skład delegacji wchodzą członkowie Komisji oraz członkowie branżowych komisji, właściwych w sprawie. Z reguły, delegacja opracowuje raport ze spotkania co zapewnia przepływ informacji pomiędzy komisjami o treści prowadzonych podczas spotkania rozmów.
Komisja (w pełnym składzie lub reprezentowana przez delegację wyłonioną z jej grona) odbywa regularne podróże studyjne do Brukseli w celu uczestniczenia w spotkaniach z komisarzami i innymi członkami Komisji Europejskiej, oraz do państw członkowskich, zwłaszcza państwa przewodniczącego aktualnie w Radzie, w celu spotkania się z jego ministrami i parlamentarzystami. W ramach Konferencji międzyrządowej uczestniczyła w spotkaniach z większością państw członkowskich UE jak też z pewną liczbą państw kandydujących do członkostwa w Unii. Komisja gości też delegacje z różnych organizacji oraz stowarzyszeń.29

Aparat pomocniczy Komisji

W wykonywaniu funkcji ustawodawczej i kontrolnej Folketingu wspomaga ją personel administracyjny (urzędniczy), który w realizacji swoich zadań kieruje się zasadą apolityczności. W praktyce, najczęściej członkowie opozycji korzystają z jego usług.30
Zwierzchnikiem służbowym pracowników administracji parlamentarnej jest Przewodniczący Zgromadzenia Narodowego. Personel zatrudniony jest w siedmiu departamentach. Jedną z jednostek organizacyjnych, szczególnie wspierającą prace Komisji Spraw Europejskich, jest Departament Międzynarodowy. Ten z kolei, dzieli się na wydziały: 1/ sekretariat Komisji oraz radca ds. UE, którzy stanowią tzw. ścisły personel wspomagający prace parlamentarnej Komisji Spraw Europejskich, 2/ Centrum Informacji Europejskiej, a także 3/ sekretariat polityki zagranicznej oraz wydział protokolarny.
W sekretariacie Komisji zatrudnionych jest aktualnie dziesięć osób, w tym ośmiu pracowników urzęduje w pałacu Christianborg w Kopenhadze, a jedna osoba i wspierający ją stażysta zatrudnieni są w Brukseli. Sekretariat Komisji zajmuje się planowaniem prac Komisji, zarządzaniem dokumentacją, wspieraniem Komisji w sprawach prawnych dotyczących spraw parlamentarnych, redagowaniem sprawozdań ze spotkań. Sekretariat przygotowuje terminarz spotkań Komisji, protokołuje posiedzenia oraz rejestruje mandaty negocjacyjne przedłożone przez poszczególnych ministrów. Organizuje przesłuchania publiczne z udziałem ministrów, ekspertów i przedstawicieli komitetów społecznych, w których uczestniczą także inni deputowani Folketingu oraz duńscy deputowani do Parlamentu Europejskiego. Także planowanie nieformalnych spotkań z komisarzami, wizyty ministrów i deputowanych z innych państw członkowskich UE, planowanie i organizowanie wyjazdów studyjnych dla członków Komisji, zajmowanie się praktycznymi zadaniami związanymi z uczestnictwem członków Komisji w ramach spotkań COSAC należą do kompetencji sekretariatu.
Pracownik reprezentujący Folketing w Brukseli na bieżąco informuje Komisję o przebiegu prac w instytucjach wspólnotowych, ze szczególnym uwzględnieniem Parlamentu i Komisji Europejskiej. Przygotowuje raporty z różnych dziedzin w celu dostarczania Komisji niezbędnych informacji o sprawach stanowiących przedmiot jej bieżących prac (przeciętnie 1-2 notatki tygodniowo).
Radca ds. UE (oraz wspierający go prawnik i urzędnik, łącznie trzech pracowników) udziela apolitycznych porad, przedstawia ogólne analizy w sprawach związanych z Unią Europejską, które przygotowuje dla Komisji lub dla jej poszczególnych członków. Analizuje projekty dyrektyw i innych wspólnotowych aktów i opracowuje krótkie ekspertyzy, najczęściej 2-4 stronicowe, zawierające aspekty ekonomiczne i prawne w ogólnym zarysie. Radca uczestniczy w posiedzeniach Komisji.
Głównym zadaniem Centrum Informacji Europejskiej Folketingu (istniejącym od kwietnia 1994 r.), jest obowiązek informowania społeczeństwa o sprawach związanych z UE. W tym celu udziela ono bezpośrednio odpowiedzi na zadane przez osoby prywatnych pytania lub udziela informacji, gdzie należy się skierować aby je uzyskać, informuje o wynikach prowadzonych w duńskim parlamencie dyskusji i decyzjach dotyczących spraw wspólnotowych. Otworzono też specjalną infolinię (tel. 3337- 3337), pod którą można uzyskać podstawowe informacje. W CIE zatrudnionych jest pięciu pracowników.
CIE posiada bogate zbiory. Dostęp do nich jest otwarty dla publiczności. Niewielką liczbę fotokopii można wykonać bezpłatnie, za większą ilość należy wnieść niewielką opłatę. Z wewnętrznych statystyk CIE wynika, iż około 90% zapytań zadanych jest telefonicznie oraz za pomocą poczty elektronicznej i faksu. CIE ma dostęp do duńskich oraz zagranicznych baz danych, co ułatwia szybki i zrozumiały dostęp do potrzebnych informacji. Dysponuje także dziennikami urzędowymi Wspólnot w języku duńskim. Personel CIE ma stałą łączność sieciową z duńskimi ministerstwami i agencjami rządowymi oraz z Parlamentem i Komisją Europejską.
Idea powołania Centrum Informacji, którego głównym odbiorcą jest społeczeństwo, ma ścisły związek z utrwaloną konstytucyjną praktyką przeprowadzania referendum ogólnonarodowego w kwestiach dotyczących UE. Aby przygotować społeczeństwo do referendum CIE publikuje własne, propagandowe materiały. W celu przygotowania społeczeństwa duńskiego do dyskusji o rozszerzeniu UE jeden z zatrudnionych w CIE urzędników dokonuje, z wielką starannością, analizy różnorodnych dokumentów związanych z procesem rozszerzania UE o nowe państwa kandydackie31. Materiałami źródłowymi jego analiz są między innymi: Agenda 2000, coroczne opinie Komisji Europejskiej (Regular Report) na temat osiągniętych postępów na drodze do UE przez państwa kandydujące oraz narodowe programy przygotowania do członkostwa w UE, opracowane przez rządy poszczególnych krajów aplikujących do członkostwa, w tym przez Polskę32. Opracowane przez niego raporty, uwzględniające aspekty prawne i ekonomiczne, są dostępne dla społeczeństwa.
Z zebranego materiału CIE korzysta chętnie administracyjny personel Komisji oraz sporadycznie posłowie, którzy nie mają jednak uprzywilejowanej pozycji, lecz korzystają z dostępnych materiałów źródłowych na równi z obywatelem (posłowie mają jedynie wyłączność dostępu do biblioteki parlamentarnej).
Sekretariat polityki zagranicznej oraz wydział protokolarny udzielają wsparcia Komisji Polityki Zagranicznej, Spraw Zagranicznych oraz Obrony.

Podstawowa literatura, akty prawne i dokumenty
B. Einersen, La Commission des affaires européennes, Kopenhaga, październik 1996 r.
M. Grzybowski, Folketing Parlament Królestwa Danii, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1993.
F. Emmert, M. Morawiecki, Prawo Europejskie, PWN, Warszawa-Wrocław 1999.
The Constitutional Act of Denmark of June 5, 1953.
Standing orders of the Folketing
(Regulamin Folketingu) z dnia 17 grudnia 1953 z późniejszymi zmianami, Wydawnictwo Folketingu, Kopenhaga 1999.
Samling af beretninger afgivet af Markedsudvalget og Europaudvalget i perioden 1973 til 1998 (zbiór najważniejszych sprawozdań z posiedzeń Komisji Spraw Europejskich z okresu 1973- 1998).
Forslag til Lov om udstationering af lŘnmodtagere, Lovforslag nr L 47 (druk Folketingu zawierający projekt ustawy o zatrudnianiu pracowników sezonowych, implementujący dyrektwę Rady Nr 96/71/WE).
Materiał informacyjny Direction Générale des Commissions et Délégations, Les commissions specialisées dans les affaires européennes des Parlements des Etats membres, czerwiec 1995 r.
Materiał informacyjny The Danish Parliament, sygnowany przez Biuro Prawne Folketingu, czerwiec 1998 r.
Materiał informacyjny Note on assistance provided for Parliamentary work, Folketinget Danish Parliament, październik 1998 r.
Materiał informacyjny Role and competence of the Danish Parliament - the Folketing - in the formulation and control of foreign policy, sygnowany przez Departament Międzynarodowy Folketingu, 25 maj 1995 r.
D. Mongiało, Dania w procesie integracji europejskiej, "Wspólnoty Europejskie" Nr 11(39) oraz z Nr 12(40) 1994 r.

Przypisy
1. F. Emmert, M. Morawiecki, Prawo Europejskie, PWN, Warszawa 1999, s. 20.
2. Norwegowie w ogólnonarodowym referendum w dniu 25 września 1972 r. odrzucili przystąpienie do EWG. Norwegia nie spełniła zatem w wymaganym terminie formalności niezbędnych do przystąpienia i nie została przyjęta do EWG.
3. Konstytucja Królestwa Danii z dnia 5 czerwca 1953 r. zmieniła strukturę parlamentu na jednoizbową, pozostawiając jedynie Folketing, uprzednio izbę niższą. Nazwa Folketing nawiązuje do tradycji ustrojowych Danii; pochodzi z połączenia dwóch słów: folke - ludowy i ting - zgromadzenie.
4. Ustawa Nr 447 z dnia 11 października 1972 r.
5. Danmarks Riges Grundlov af 5. juni 1953, Lov nr 169/1953.
6. M. Grzybowski, Folketing Parlament Królestwa Danii, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 1993, s. 8.
7. Od czasu wstąpienia Danii do Wspólnot Europejskich przeprowadzono 5 referendów, w tym drugie - nie omówione w niniejszej publikacji - w sprawie przyjęcia Jednolitego Aktu Europejskiego z 1986 r.
8. D. Mongiało, Dania w procesie integracji europejskiej, "Wspólnoty Europejskie" Nr 11(39) z 1994 r., s. 7.
9. Tenże, Dania w procesie integracji europejskiej (III), "Wspólnoty Europejskie" Nr 12(40) z 1994 r., ss. 6-8.
10. N. Gurfinkel, Dania, referendum w sprawie traktatu o Unii Europejskiej, "Rzeczpospolita", 29 maja 1998 r.
11. Regulamin Folketingu (Forretningsorden) z dnia 17 grudnia 1953 r., wielokrotnie nowelizowany.
12. Beretning afgivet af Markedsudvalget den 29. marts 1973 (bl. a. om forhandlingsoplćg)
13. B. Einersen, La Commission des affaires européennes, Kopenhaga, październik 1996.
14. Duńskie prawo parlamentarne posługuje się kategorią "roku parlamentarnego" (folketingsĺret), rozpoczynającego się w pierwszy wtorek października w południe i trwający do pierwszego wtorku października roku następnego. Rok parlamentarny jest okresem gotowości parlamentu do odbywania posiedzeń plenarnych i posiedzeń komisji.
15. M. Grzybowski, Folketing ... op. cit., s. 18-19.
16. Zgodnie z Regulaminem Folketingu w skład wszystkich komisji, z wyjątkiem Komisji Regulaminowej, wchodzi 17 członków.
17. Ordynacja wyborcza z 10 sierpnia 1970 r. przewiduje dokonywanie, przez wyborców, elekcji zastępców deputowanych, którzy przejmują funkcje poselskie, gdy deputowani są nieobecni lub z innych powodów nie mogą uczestniczyć w pracach Folketingu. W razie trwałego wygaśnięcia mandatu deputowanego, zastępcy przejmują jego prawa i obowiązki. Przy wstępowaniu w powinności deputowanego zachowana zostaje tożsamość polityczna (partyjna) mandatu.
18. Takie posiedzenia będą się odbywały prawdopodobnie raz w miesiącu, w poniedziałki, choć do listopada 1999 r. w praktyce miało miejsce tylko jedno takie spotkanie.
19. B. Einersen, La Commission ... op. cit.
20. B. Einersen, La Commission ... op. cit.
21. Materiały wewnętrzne duńskiego Ministerstwa Handlu i Przemysłu, Percentage rate of non- transposition of Single Market, 26 marca 1998 r.
22. Nowa procedura może być stosowana także w stosunku do innych, istotnych propozycji Komisji Europejskiej.
23. Grupy partyjne wyznaczają swoich rzeczników (mówców) w odniesieniu do poszczególnych spraw stanowiących przedmiot debaty plenarnej. Rzecznicy są desygnowani także do komisji stałych oraz zespołów ad hoc.
24. B. Einersen, La Commission ... op. cit.
25. B. Einersen, La Commission ... op. cit.
26. Urzędnik Folketingu - patrz rozdział dot. aparatu pomocniczego Komisji.
27. Zob. art. 226 (dawny art. 169 ) Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (TWE).
28. Zob. art. 234 (dawny art. 177 ) Traktatu o utworzeniu Wspólnoty Europejskiej (TWE).
29. B. Einersen, La Commission ... op. cit.
30. Materiał informacyjny Biura Prawnego Folketingu, The Danish Parliamnet, czerwiec 1998.
31. Przez wzgląd na bliskość geograficzną, Dania jest szczególnie zainteresowana integracją Polski oraz państw bałtyckich z Unią Europejską.
32. Druk Sejmowy nr 1194 z 17 czerwca 1999 r.


Biuro Studiów i Ekspertyz, 2000 r.